آشنایی با استانداردهای بین المللی حسابداری یا IFRS

مقدمه

استاندارد های بین المللی حسابداری یا همان استاندارد های بین المللی گزارشگری مالی IFRS (International Financial Reporting Standards) مجموعه ای از استاندارد های جهانی حسابداری است که چند سالی می شود که سازمان بورس کشورمان شروع به اجرای آن در سطح شرکت ‌ها، نهادهای ثبت شده در بورس و شرکت‌های فرعی و وابسته به آنها نموده و ایران را به یکی از کاربران این استاندارد مهم تبدیل کرده است. امروز، در این مقاله از سایت میزان قصد داریم برایتان به تاریخچه و اهداف این استاندارد بپردازیم. با میزان همراه باشید.

در این مقاله می خوانید:

تاریخچه و تعریف استاندارد های بین المللی حسابداری

هیات استانداردهای حسابداری بین المللی یا همان (IASB)، یک نهاد مستقل در کشور انگلستان است که کار خود را از سال ۲۰۰۱ میلادی آغاز کرده و حدودا ۱۵ عضو از کشورهای مختلف دارد. پایه‌گذاری این هیات توسط شرکت‌های بزرگ حسابداری، موسسات مالی خصوصی و تعدادی دیگر از سازمان‌های حرفه‌ای در حوزه حسابداری انجام شده است و تاکنون بیش از ۱۰۰ کشور استاندارد IFRS را برای گزارش دهی مالی شرکت‌های خود الزامی دانسته‌اند.

تا قبل از تاسیس این نهاد، از دهه ۷۰ میلادی تا سال ۲۰۰۰ استانداردهای بین المللی حسابداری توسط كمیته استانداردهای بین المللی IASC (كه همان سازمان قبلی IASB محسوب می شد) وضع می شدند و به عنوان استانداردهای بین المللی حسابداری IAS نامیده می شدند. این استانداردها در همان زمان مورد توافق قدرت های اقتصادی همچون استرالیا، کانادا، فرانسه، آلمان، ژاپن، هلند، ایالات متحده آمریکا و بریتانیا قرار گرفتند.

حدودا بعد از ۳ دهه نهاد IASC به این نتیجه رسید که برای ادامه فعالیت به شکل موثرتر می بایست روشی پیدا کند که موجب همگرایی بهتر و با کیفیت بالاتر بین استانداردهای حسابداری ملی هر کشور و استانداردهای حسابداری بین المللی شود. نتیجه این اقدام تشکیل هیئت استانداردهای حسابداری بین المللیIASB در سال ۲۰۰۱ بود. بنابراین از سال ۲۰۰۱ به بعد وظیفه قانون گذاری به سازمان تازه تاسیس شده، یعنی به IASB واگذار گردید و قوانین خود را تحت عنوان استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی یا همان IFRS نامید (هرچند كه قوانین وضع شده توسط سازمان قبلی یعنی IASC همچنان مورد قبول سازمان جدید نیز بود).

اما تعریف استاندارد بین المللی یا IFRS چیست؟ استانداردهای بین المللی حسابداری یا همان استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی IFRS (International Financial Reporting Standards) به مجموعه‌ای از قوانین بین المللی حسابداری گفته می‌شود که توسط هیات استانداردهای حسابداری بین المللی(IASB) که پیشتر به تاریخچه آن اشاره شد، گردآوری شده‌اند تا صورت های مالی شرکت ها در سراسر جهان شفاف، قابل مقایسه و همچنین قابل فهم باشند.

این استاندارد سال هاست که در کشورهای مختلف در سراسر جهان مورد استفاده قرار می گیرد و در سال های اخیر نیز در کشور ما مورد استفاده قرار گرفته است. در حال حاضر حدود ۱۷ استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی و حدود ۴۰ استاندارد بین المللی حسابداری (که البته برخی از آن ها برداشته شده است) وجود دارد. همچنین برخی از استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی جايگزين استانداردهاي بین المللی حسابداری نیز شده اند.

استاندارد های بین المللی حسابداری در کدام کشورها مورد تایید است؟

به صورت کلی می توان گفت که کشورهایی که دارای اقتصاد باز هستند و فعالیت های تجاری و سرمایه گذاری های بین المللی زیادی انجام می دهند از این استاندارد استفاده می کنند. برای عنوان مثال اکثر کشور های آسیای شرقی و کشورهای اروپایی بیشترین استفاده را از این استاندارد دارند اما بعضی از قدرت های اقتصادی بزرگ و مطرح مانند آمریکا از این استاندارد استفاده نمی کنند و استاندارد های مخصوص به خود را دارا می باشند.
در تصویر زیر می توانید تعدادی از کشور هایی که از استاندارد IFRS استفاده می کنند را مشاهده کنید:

استاندارد های بین المللی حسابداری در ایران

همانطور که در مقدمه اشاره شد، از سال ۱۳۹۵ شرکت بورس اوراق بهادار کشورمان استفاده از این استاندارد را در ایران در شرکت‌های بورسی اجرایی کرد و به این ترتیب تمامی شرکت ‌ها و نهاد های ثبت شده در بورس و شرکت‌های فرعی و وابسته به آنها مجاز به ارائه صورت ‌های مالی تلفیقی بر اساس استاندارد های IFRS هستند و لزومی به ارائه صورت های مالی تلفیقی براساس استانداردهای ایران را ندارند.

بنابراین با توجه به این موضوع نیاز به تبدیل اطلاعات مالی کشور از استانداردهای جاری به IFRS ضروری بوده و برای دستیابی به این مسئله داشتن دو توانمندی زیر در شرکت‌ های بزرگ لازم است :

نخست اینکه کارشناسان مالی شرکت ها باید تخصص و توانایی لازم در خصوص ایجاد تغییر بین این دو استاندارد را دارا باشند و دوم اینکه ابزاری توانمند برای ترجمه اطلاعات مالی به IFRS را نیز داشته باشند.

اهداف استاندارد های بین المللی حسابداری

به طور کلی هدف از گردآوری این استاندارد ها تهیه صورت‌های مالی شرکت ‌ها در قالب یک استاندارد جهانی است.

• می توان گفت آنچه که این استانداردهای حسابداری انجام می دهند این است که به طور دقیق مشخص می کنند شرکت ها در سراسر جهان چطور باید در مورد حساب های خود گزارش تهیه کنند و معاملات و وقایع مالی آن ها را با تاثیرات مالی مشخص کنند.
• این استانداردها به صورت مستقیم و غیر مستقیم در بازارهای مالی در سراسر جهان شفافیت ایجاد می کنند و پاسخگویی و کارایی را در سطح بین المللی افزایش می دهند و همچنین باعث اعتماد، رشد و ثبات مالی بلند مدت را در اقتصاد جهانی می شوند.
• استفاده از این استانداردهای بین المللی حسابداری و گزارشگری مالی به این منظور است که قوانین یکسان و جهان شمولی وجود داشته باشد که صورت های مالی در سراسر جهان با هم سازگار، شفاف و قابل مقایسه باشند تا بنابراین با استفاده از این استاندارد ها شرکت ها بتوانند با بیشترین بازده ممکن صورت های مالی شرکت خود را ارائه دهند.

همچنین از دیگر اهداف این استاندارد ها می توان به موارد زیر نیز اشاره کرد:

• آماده سازی منافع سرمایه‌گذاران و کاهش هزینه ‌ها با استفاده از استانداردهایی با کیفیت بالا
• تسهیل ایجاد بورس‌ های منطقه ای و بین المللی
• معیاری برای حسابرسی بین المللی
• تسهیل ارتباط شرکت های داخلی با خارجی
• تامین زمینه جذب سرمایه گذاری های خارجی

بخش های مختلف استاندارد های بین المللی حسابداری

از بخش های مختلف استاندارد های بین المللی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• استاندارد بین المللی حسابداری ارائه صورت های مالی
• استاندارد بین المللی حسابداری موجودی ها
• استاندارد بین المللی حسابداری صورت جریان های نقدی
• استاندارد بین المللی حسابداری روش های حسابداری، تغییر در برآوردهای حسابداری و اشتباهات
• استاندارد بین المللی حسابداری مزایای کارکنان
• استاندارد بین المللی حسابداری، حسابداری کمک های بلاعوض دولت و افشای کمک های دولت
• استاندارد بین المللی حسابداری آثار تغییر در نرخ ارز
• استاندارد بین المللی حسابداری مخارج تامین مالی
• استاندارد بین المللی حسابداری رویدادهای پس از دوره گزارشگری
• استاندارد بین المللی حسابداری پیمان های سخت
• استاندارد بین المللی حسابداری مالیات بر درآمد
• استاندارد بین المللی حسابداری املاک، ماشین آلات و تجهیزات
• استاندارد بین المللی حسابداری اجاره ها
• استاندارد بین المللی حسابداری درآمد عملیاتی

خرید نرم افزار حسابداری میزان

مزیت استفاده از استاندارد های بین المللی حسابداری

از جمله مزایای استفاده استاندارد های بین المللی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• به دلیل یکسان شدن اطلاعات مالی مختلف، باعث صرفه جویی در زمان و هزینه ها می شود زیرا در صورت وجود داشتن قوانین و مقررات مختلف می بایست گزارش های مالی متعددی تهیه گردد.
• فرایند جهانی شدن کشور را تسریع می کند و باعث به وجود آمدن بستر مناسبی برای سرمایه گذاری شرکت های خارجی به عمل می آورد.
• بسیاری از کشور های جهان از هیچ نوع استاندارد تدوین شده ای برای حسابداری و حسابرسی ای استفاده نمی کنند بنابراین وجود یک استاندارد پذیرفته شده در سطح جهانی می تواند علاوه بر جهانی کردن اقتصاد ان کشور، آن ها را از هزینه های تدوین یک استاندارد خاص برای کشور خودشان معاف کند.