حسابداری تورمی چیست؟ روش ها و موانع استفاده از حسابداری تورمی

مقدمه

هنگامی که اقتصاد یک کشور دچار تورم می شود، سطح عمومی قیمت ها افزایش پیدا می کند و قدرت خرید مردم پایین می آید. در این مواقع ارزش دارایی ها افزایش پیدا می کند و باعث می شود افراد کمتر به سرمایه گذاری و خرید های کلان بپردازند. بنابراین در چنین وضعیتی مجموعه ها نیاز دارند از روش های محاسباتی استفاده کنند که برپایه تورم باشد و از صورت های مالی آن ها تصاویر واضحی نمایان سازد. یکی از این روش ها حسابداری تورمی است که در این مقاله از سایت میزان قصد داریم برایتان توضیح دهیم که چگونه صورت می پذیرد.

در این مقاله می خوانید:

تعریف حسابداری تورمی

به طور کلی پدیده تورم معمولا باعث افزایش نرخ سود کسب و کار ها می شود در حالی که بخشی از این سود به دست آمده ناشی از افزایش قیمت به وجود امده می باشد.
بنابراین حسابداران باید از روشی استفاده کنند که بتوان سود تجاری و سود ناشی از تورم را تفکیک کرد. این روش حسابداری تورمی نام دارد.
حسابداری تورمی روشی از حسابداری است که در زمان تورم استفاده می شود و از طریق آن حساب های مالی، خصوصا صورت های مالی سود و زیان به صورت دوره ای و با توجه به شاخص های قیمتی فعلی تعدیل می شوند.

چه مشخصه های اقتصادی در حسابداری تورمی وجود دارد؟

به طور کلی وضعیت اقتصادی در دوران تورم به صورت زیر می باشد:

• افزایش یافتن تمایل به نگهداری و تبدیل ارز داخلی به ارز پایدارتر خارجی.
• اکثر مردم در زمان تورم کمتر به سمت سرمایه گذاری و راه اندازی کسب و کار می روند و بیشتر تمایل به خرج کردن پول بی ارزش شده را دارند.
• اکثر مردم ترجیح می دهند که دارایی های خود را به صورت ارزهای خارجی و یا کالای سرمایه ای نگهداری کنند.
• خرید و فروش هایی که به صورت اعتباری صورت می پذیرد، بر اساس قیمت هایی انجام می گیرد که مدت اعتبار و شرایط نسیه را جبران کند.
• قیمت ها، بهره ها و دستمزد ها بیشتر به شاخص قیمت وابسته می شوند.

اثرات تورم بر روی فعالیت واحد های اقتصادی چیست؟

همان طور که پیش تر بهش اشاره شد، هنگام تورم میل افراد به شروع کسب و کار و سرمایه گذاری کمتر می شود و در مقابل افراد بیشتر تمایل به خرید کردن دارند.
همچنین از جمله تاثیراتی که تورم بر روی بازار می گذارد به شرح زیر است:

• افزایش یافتن قیمت خدمات و محصولات.
• افزایش یافتن هزینه های سربار.
• کاهش پیدا کردن قدرت خرید مردم و سایر مصرف کنندگان.
• کاهش پیدا کردن تمایل به سرمایه گذاری در کسب و کار های مختلف.
• افزایش یافتن تمایل به نگهداری و تبدیل ارز داخلی به ارز پایدارتر خارجی.

انواع روش های حسابداری تورمی

حسابداری بر مبنای ارزش تاریخی:

در این روش صورت های مالی بر مبنای بهای تمام شده در تاریخ وقوع ثبت می گردند. همچنین در این روش فرض می شود که بهای پول ثابت است و یا تغییر در ارزش پول اهمیت دار نیست بنابراین دارای چند عیب می باشد که به شرح زیر است :

1. تغییرات سطح قیمت ها در اطلاعات و گزارش های مالی نمایش داده نمی شود در نتیجه تمایزی بین سود واقعی و سود غیر واقعی وجود نخواهد داشت.
2. ​در شرایط تغییر سطح عمومی قیمت ها سود یا زیان ناشی از تغییر قیمت ها در حساب سود عملیاتی گزارش می شود.

حسابداری بر مبنای ارزش جاری :

در این روش کلیه اقلام پولی و غیر پولی بر مبنای ارزش فعلی خود تنظیم می شوند.
طبق این روش رقمی از درآمد فروش را برای پوشش بهای تمام شده ” کالای فروش رفته” کسر می شود. بنابراین در حسابداری برمبنای ارزش های جاری، کلیه دارایی های مجموعه مانند موجودی کالا، اموال و تجهیزات به ارزش جاری خود نشان داده می شوند و سود به دست آمده توسط شرکت نیز بر مبنای ارزش جاری تعدیل می گردد.

موانع استفاده از حسابداری تورمی

در طی تحقیقات به عمل آمده در رابطه با عوامل مانع استفاده از حسابداری تورمی در ایران چند فرضیه مطرح شده است که به شرح ذیل می باشد:

• عدم آشنایی حسابداران و مدیران کسب کار ها با مفاهیم حسابداری تورمی.
• عدم حمایت دولت در بکارگیری حسابداری تورمی.
• عدم صرفه اقتصادی به دلیل بالابردن هزینه ها که از میزان درآمد شرکت بالاتر می رود.
• بالا رفتن مبلغ بدهی های مالیاتی به دلیل تجدید ارزیابی دارایی ها.

خلاصه

پدیده تورم و تغییر قیمت ها مسائل جدی و پیچیده ای برای حسابداران ایجاد کرده است که حسابداران از طریق حسابداری تورمی و به صورت تعدیل بر مبنای تغییر سطح قیمت ها، به این صورت که بهای تمام شده دارایی ها و بدهی های غیرپولی به ازای تغییر سطح قیمت ها از تاریخ تحصیل آن ها تعدیل می گردانند، به تفکیک سود تجاری و سود ناشی از تورم دست یافته اند. همچنین لازم به ذکر است که ارقام حاصل از این تعدیل ها در صورت های سود و زیان و نیز ترازنامه قابلیت تجمیع دارند زیرا بر اساس قدرت خربد جاری ثبت شده اند.