حسابداری چیست و یک حسابدار چه وظایفی را برعهده دارد؟

مقدمه :

حسابداری که به عنوان زبان بین المللی و تخصصی تجارت و اقتصاد نامیده می شود، برای اندازه گیری، ثبت ، پردازش و تحلیل اطلاعات مالی شرکت ها، نهاد های اقتصادی دولت ها و انواع مشاغل به کار می رود. این رشته نتایج فعالیت های اقتصادی یک مجموعه را اندازه گیری و ارزیابی می کند و در قالب گزارش ها و تحلیل ها به افرادی همچون مدیران مالی، سرمایه گذاران و تنظیم کنندگان اسناد ارائه می نماید. همانطور که می دانید مشاغل حسابداری به عنوان حسابدار شناخته می شوند و یک حسابدار وظایف گوناگونی را بر عهده دارد . بنابراین در این مقاله از سایت میزان قصد داریم به وظایف یک حسابدار و اصول اولیه حسابداری بپردازیم.

آنچه در این مقاله می خوانید :

حسابداری چیست؟

همانطور که در مقدمه به آن اشاره شد، حسابداری برای اندازه گیری، ثبت و پردازش اطلاعات مالی شرکت ها و مشاغل به کار می رود و نتایج فعالیت های اقتصادی یک مجموعه را اندازه گیری و ارزیابی می کند و سپس در قالب گزارش ها و تحلیل ها به مدیران مالی، سرمایه گذاران و تنظیم کنندگان اسناد ارائه می نماید.

بنابراین می توان گفت حسابداری زیر شاخه ای از علم اقتصاد می باشد که در آن فرایند هایی همچون محاسبه سود، منابع و حتی منافع ورودی و خروجی موجود در فعالیت های انفرادی، دولتی و یا مشارکتی را می توان محاسبه نمود.

مروری بر تاریخچه حسابداری

طبق شواهد به دست آمده حسابداری در جهان تاریخچه ای نزدیک به 6000 سال قدمت را دارا می باشد و نخستین مدارک کشف شده از آن مربوط به لوحی سفالین در 3600 سال قبل از میلاد مسیح است که در محل تمدن سومریان در بابل بوده و از پرداخت حقوق و دستمزد تعدادی کارگر در آن زمان حکایت می کند. بنابراین با توجه به این اطلاعات می توان گفت حسابداری به اندازه تمدن بشری قدمت دارد.

اما پایه اولیه حسابداری نوین که امروزه ما با آن سروکار داریم را در قرن های سیزدهم و چهاردهم همزمان با رشد تجارت، صنعت و بانکداری در اروپا می توان مشاهده کرد که باعث شد پیشرف های زیادی در تکنیک های نگهداری حساب به وجود بیاید.

با بزرگتر شدن موسسات و رواج معاملات نسیه طور و عوامل دیگر موجب شد که دیگر یک شخص به تنهایی نتواند یک موسسه بزرگ را اداره کند و نیاز به استفاده از یک سیستم حسابداری کامل ضروری به نظر می رسید.

به نظر می رسد اولین گامی که برای سیستم حسابداری نوین برداشته شده است، استفاده از قاعده جمع و خرج در مورد حساب صندوق بوده به این صورت که صندوق دار در ازای مبالغی که دریافت می کرده، بدهکار و در مقابل مبالغی را که پرداخت می کرده بستنکار محسوب می شده است. در ادامه این روش کلی نیز برای مشتریان هم به کار می رفته است. بنابراین در قرن سیزدهم حسابداران ایتالیایی متوجه شدند که در ازای هر دریافت پول می بایست دو ثبت ضروری را انجام بدهند به این صورت که دریافت پولی می بایست در حساب صندوق ثبت گردد و پرداخت پول نیز در حساب شخصی پرداخت کننده ثبت گردد.

درنهایت در اواسط قرن چهاردهم دو عبارت بدهکار و بستانکار متداول گشت به این شکل که در سمت چپ اقلام بدهکار نوشته می شد و در سمت راست اقلام بستانکار.

انواع حسابداری شامل چه مواردی می باشد؟

همانطور که می دانید حسابداری انواع و زیر شاخه های متنوعی دارد که هرکدام با توجه به نیاز های حوزه های متفاوت مورد استفاده قرار می گیرند. برخی از مهمترین زیر شاخه های حسابداری عبارت اند از :

حسابداری مالی

حسابداری مالی شاخه ای از حسابداری است که به جمع آوری تمامی اطلاعات مالی و تدوین گزارش های مربوط به آن می پردازد. این حسابداران وظیفه ثبت و تهیه صورت های مالی بر اساس معاملاتی که داخل مجموعه صورت می گیرد را بر عهده دارند.

به طور کلی حسابداری مالی به دو نوع حسابداری نقدی و تعهدی تقسیم می شود که معمولا سازمان های بزرگ از حسابداری تعهدی و سازمان ها و شرکت های کوچک از حسابداری نقدی استفاده می کنند.

حسابداری مالیاتی

حسابداری مالیاتی شاخه ای از حسابداری می باشد که در آن سعی می شود اسناد مالیاتی سازمان ها به نوعی تدوین شوند که با درآمد به دست آمده سالیانه آن ها مطابقت داشته باشد. بنابراین انتظار می رود که یک حسابدار مالیاتی با موارد زیر آشناییت کامل داشته باشد :

• آشنایی کامل با تمامی قوانین مالیاتی
• تدوین و تکمیل اظهارنامه های مالیاتی مجموعه
• محاسبه میزان بدهی های مالیاتی
• تهیه استراتژی های مالیاتی برای مجموعه

حسابداری دولتی

این شاخه از حسابداری همانطور که از نامش پیداست، به برنامه ریزی ها و اختصاص دادن منابع مالی مختلف به سازمان های دولتی می پردازد. حسابداران دولتی این وظایف را معمولا در ادارات دولتی، مناطق استانی و شهری انجام می دهند و تمامی فعالیت های آن ها مطابق با استاندارد حسابداری دولتی است.

از مهمترین وظایف حسابداران دولتی می توان به بررسی بودجه دولت و اختصاص آن به فعالیت های مختلف می باشد.

حسابداری مدیریتی

یکی از مهمترین شاخه های حسابداری می باشد که به نظارت و برنامه ریزی های مالی برای سازمان ها و تهیه اطلاعات مالی برای هیئت مدیره و ذی نفعان سازمان می باشد. از جمله وظایف یکی حسابدار مدیریتی می توان به موارد زیر اشاره کرد :

• تجزیه و تحلیل اسناد مالی شرکت
• بررسی و تامین نیاز های سازمان با توجه به اهداف کوتاه مدت و بلند مدت مجموعه
• بررسی عملکرد گذشته مجموعه و پیشبینی بودجه

حسابداری عمومی

این شاخه از حسابداری همانطور که از نامش پیداست بسیار جامع است و تقریبا تمامی زیر شاخه های حسابداری را در بر می گیرد. از جمله فعالیت هایی که یک حسابدار عمومی انجام می دهد عبارت اند از:

• ارائه خدمات مشاروه حسابداری به کارفرمایان مجموعه
• انجام خدمات حسابداری حقوق و دستمزد
• انجام خدمات حسابداری مدیریت
• انجام خدمات مربوط به ثبت شرکت
• معرفی نرم افزار های مناسب حسابداری و انجام خدمات حسابرسی

حسابداری هزینه

حسابداری هزینه یا همان حسابداری بهای تمام شده یکی از زیر شاخه های حسابداری می باشد که به صورت تخصصی به بررسی هزینه های صورت گرفته در کسب و کار می پردازد که معمولا در کسب و کار هایی حوزه کاریشون مربوط به تولید یا خدمات است کاربرد دارد.

در این نوع حسابداری هزینه هایی همچون هزینه سربار، هزینه نگهداری، هزینه تولید، هزینه حقوق و دستمزد و هزینه استحلاک دارایی های مورد برسی قرار میگیرند.

حسابداری قانونی

مهم ترین وظیفه حسابداران قانونی رسیدگی به پرونده های قضایی همچون ادعای تقلب – کلاهبرداری – اختلاص و یا حتی اختلافات میان کارفرمایان و کارگران اشاره کرد.

حسابرسی

در حسابرسی برخلاف حسابداری که به تهیه و تدوین اسناد و صورت های مالی می پردازد، تمامی فعالیت های مالی مجموعه مورد برسی و تجزیه و تحلیل قرار می گیرند تا اطمینان حاصل شود تمامی فعالیت های مالی مجموعه مورد نظر از قوانین و استاندارد های حسابداری تابعیت نموده است.

اصول اولیه حسابداری کدام اند؟

اصول اولیه حسابداری قوانین و مقرراتی هستند که هنگام تهیه گزارش های مالی رعایت شوند. این اصول در واقع یک الگوی جامع برا انجام امور حسابداری می باشند و تهیه و تنظیم صورت های مالی بدون دانستن این اصول و مفاهیم امکان پذیر نمی باشد. از مهم ترین اصول اولیه حسابداری می توان به موارد زیر اشاره کرد :

اصل تعهدی

اصل تعهدی بیان می کند که باید درآمد های مجموعه در زمان تحقق شناسایی و در صورت سود و زیان گزارش بشوند و اگر درآمدی تحقق یافته باشد اما وجه آن دریافت نشده باشد، باید در صورت وضعیت مالی به عنوان حساب های دریافتنی گزارش گردد.

همچنین حسابداری تعهدی بیان می کند که باید هزینه ها در زمان ایجاد در صورت سود و زیان گزارش شوند اگر هزینه ای ایجاده شده باشد ولی پرداخت نشده باشد، باید در صورت وضعیت مالی به عنوان بدهی گزارش شوند.

اصل سازگاری

اصل سازگاری یا همان اصل ثبات رویه بیان می کند که سازمان یا بخش حسابداری آن می بایست یک اصل حسابداری را برای مستند سازی و گزارش دهی اطلاعات مالی خود می بایست اتخاذ کند و از آن روش به صورت مداوم در تمامی رویه های حسابداری خود مورد استفاده قرار دهد. این اصل معمولا در تهیه صورت های مالی همچون : صورت جریان نقد – ترازنامه ها – گزارش های حساب های دریافتنی و پرداختنی – صورت های سود و زیان به کار می رود.

اصل تطابق هزینه

این اصل همانطور که از نامش پیداست به معنای انطباق هزینه های مجموعه با درآمد های به دست آمده در همان دوره مالی می باشد. یعنی هزینه ها باید در دوره ای که درآمد های آن ها به دست آمده شناسایی شوند.

اصل موجودیت

در این اصل بیان می شود که هرگونه تراکنش های مالی یا تجاری مربوط به شرکت می بایست جدا از فعالیت های مالک و شرکاء آن ثبت شود بنابراین سوابق بانکی و حسابداری مجموعه نباید با دارایی های و بدهی های واحد های مختلف ادغام شود.

اصل افشا کامل

مطابق این اصل می بایست تمامی رویداد ها و وقایع مالی و با اهمیت کسب و کار می بایست به طور کامل و متناسب افشاء شوند. بنابراین به هرگونه اطلاعات در مورد رویداد ها و وقایع مالی که بتواند در تصمیم گیری های ذی نفعان مجموعه موثر باشد را افشا می گویند. این افشا می تواند به صورت گزارش های کلی یا یاداشت های توضیحی همراه با گزارشات مالی باشد.

اصل اطمینان

در این اصل بیان می شود که حسابداران می بایست بتوانند با استفاده از شواهد اثبات شده مبنی بر وجود معامله، اطلاعاتی دقیق و مرتبط را در سوابق حسابداری سازمان خود ارائه دهند.

اصل دوره زمانی

این اصل اعلام می کند که گزارش های حسابداری می بایست در یک دوره استاندارد ایجاد شوند. یعنی تمامی کسب و کار ها می بایست همزمان با شروع صورت های مالی خود سوابق حسابداری نیز ایجاد کنند تا ثبات در گزارش دهی آن ها ایجاد شود و به مدیران مجموعه نیز اجازه دهد که بتوانند عملکرد کلی کسب و کار خود را بر اساس معیار هایی که مدنظرشان هست در بازه های زمانی مختلف پیگیری نمایند.

منظور از سیستم حسابداری چیست؟

همانطور که می دانید، برای اکثر شرکت ها و کسب و کار های بزرگ به دلیل داشتن حجم بالایی از صورت حساب ها تهیه گزارش های مالی دشوار به نظر می رسد بنابراین انتخاب و تهیه یک سیستم مالی مناسب برای آن ها می تواند انجام این امور را بسیار ساده و راحت تر کند. به همین دلیل سیستم حسابداری یکی از ضرورت های بسیار مهم در مدیریت مالی شرکت ها محسوب می شود.

سیستم حسابداری مجموعه ای از اجزاء به هم پیوسته ای است که از طریق آن می توان صورت های مالی مجموعه را به صورت گزارش ها خروجی گرفت. سیستم حسابداری شامل تمامی فعالیت های جمع آوری اطلاعات مالی است که پس از گرد آوری، تحلیل و پردازش آن ها، می توان گزارش هایی به مدیران و ذی النفعان مجموعه ارائه داد که بتوانند از طریق آن به تصمیم گیری های صحیح مالی بپردازند.

استفاده از یک سیستم حسابداری مناسب باعث صرفه جویی در زمان و پیشرفت کسب و کار می شود. همچنین سیستم مناسب به شما کمک می کند که میزان خطا های انسانی را به حداقل رسانده و اطلاعات بسیار دقیق تری از وضعیت مالی مجموعه در اختیار کارکنان قرار دهد.

مطالعه بیشتر: پیشنهاد ویژه خرید نرم افزار حسابداری میزان

فرمول حسابداری چیست؟

فرمول حسابداری یا همان معادله تراز نامه که از آن نام می برند، یکی از پایه ترین و مهمترین معادلات حسابداری شناخته می شود. این معادله پایه و اساس حسابداری دو گانه می باشد و فرمول آن به این صورت است : حقوق صاحبان سرمایه + بدهی ها = دارایی ها.

این معادله می بایست توسط اطلاعات موجود در ترازنامه مجموعه نیز پشتیبانی شود و همچنین نشان می دهد که تمامی دارایی ها توسط وام گرفتن ها و یا پرداخت پول ها به سهامداران مجموعه تامین می شوند.

حسابدار کیست و چه وظایفی برعهده دارد؟

حسابداران به دلیل اینکه جریان نقدی یک مجموعه را ردیابی و ثبت می کنند یکی از مهمترین اشخاص در هر مجموعه ای اعم از کوچک و یا بزرگ محسوب می شوند. این افراد از طریق استفاده از دستورالعمل هایی که یاد دارند اطمینان پیدا می کنند که تمامی معاملات مالی صورت گرفته در مجموعه صحیح بوده و از نظر قانونی هیچگونه ایرادی به آن ها وارد نیست.

همانطور که تا این لحظه دریافتیم، حسابداران اشخاصی هستند که با اندازه گیری و مدیریت اطلاعات مالی به سرمایه گذاران، صاحبان مشاغل و ذی نفعان مجموعه کمک می کنند تا تصمیمات مالی مناسبی اتخاذ نمایند. علاوه این یک حسابدار می تواند وظایفی همچون پیگیری معاملات تجاری، ارائه گزارش عملکرد مالی و صورت های مالی  مجموعه را نیز بر عهده داشته باشد.

از جمله وظایف مهم یک حسابدار عبارت اند از :

• محاسبه حقوق و دستمزد کارکنان
• پیش بینی و تنظیم بودجه
• تجزیه تحلیل سود و زیان مجموعه
• تهیه گزارشات مالیاتی
• حسابرسی معاملات و اسناد مالی
• تطبیق حساب های دریافتنی و پرداختنی
• اطمینان از پرداخت های مهم بانکی

با مطالعه مقاله زیر، به طور کامل با وظایف حسابدار و مهارت های او آشنا شوید:

مطالعه بیشتر: حسابدار کیست و چه وظایفی را بر عهده دارد؟

یک حسابدار خوب باید دارای چه مهارت هایی باشد؟

حسابداری از جمله مشاغلی است که کوچکترین اشتباه در آن، ضرر های مالی جبران نا پذیری را برای مجموعه ایجاد می کند. بنابراین حسابداران نیازمند مهارت هایی می باشند که آن ها را از این اشتباهات مصون بدارد. برخی از این مهارت ها از طریق کار کردن و کسب چندین سال تجربه به دست می آید اما بخش اعظم این مهارت ها را آن ها از طریق تحصیل و مطالعه می آموزند. مهمترین مهارت هایی که حسابداران برای این شغل نیاز دارند عبات اند از :

• دارا بودن مدرک تحصیلی حسابداری
• دقت و تمرکز بالا
• تجزیه و تحلیل اطلاعات مالی به صورت دقیق
• ارتباط موثر با افراد
• آشنایی با قوانین و آیین نامه ها
• توانایی کار با نرم افزار های حسابداری مختلف
• رازداری در مورد ارتباطات مالی مجموعه

رشته حسابداری چیست و بازار آن چه گونه است؟

تا این لحظه دریافتیم که رشته حسابداری به منظور جوابگویی به اطلاعات مالی مجموعه ها اعم از کوچک یا بزرگ به وجود آمده است. با گسترده شدن فعالیت های اقتصادی و افزایش پیچیدگی آن ها روش های حسابداری و رسیدگی به صورت های مالی نیز ارتقا یافته زیرا مدیران مالی برای تصمیم گیری های مناسب خود نیازمند به اطلاعات و گزارشات مالی هستند که به صورت دقیق و صحیحی گرد آوری شده است.

بنابراین به نظر می رسد در زمینه فرصت های شغلی این رشته از جمله رشته هایی است که تمامی موسسات اعم از کوچک یا بزرگ به آن نیازمند هستند و برای تهیه انواع اسناد مالی و اظهار نامه های مالیاتی خود به یک حسابدار نیاز دارند.

فارغ التحصیلان این رشته پس از اتمام تحصیل خود می توانند در شاخه های مختلفی از حسابداری عهده دار امور مالی مجموعه ها شوند. برخی از مهمترین شاخه هایی که حسابداران پس از اتمام تحصیل می توانند در آن مشغول به کار شوند عبارت اند از :

• حسابداری مالی
• حسابداری دولتی
• حسابداری مالیاتی
• حسابداری صنعتی
• حسابرسی